DE VIS, DE VISSER EN DE KOK

Без названия (5).jpeg

Аls je een film maakt over je eigen familie ben je de vis, de visser en de kok.

Als je een film over andere mensen maaktl ben je als regisseur de visser, is je cameraman de hengel,de editor de kok en je hoofdpersoon de vis. 

Dit gegeven maakt het filmen van je eigen familie lastig. Ik dacht dat ik dit zou omzeilen doordat ik mijn Russische familie slecht ken. Want dat maakt me oprecht nieuwsgieriger. Ik ben de buitenstaander, het nichtje uit Nederland dat naar de familie kijkt. Maar zelfs deze rol is een 'rol', die maakt dat ik ook deelgenoot ben van de dynamiek van de familie. Die mij zien als iemand die ( in het beste geval) uitgelegd moet krijgen hoe het leven hier in Rusland in elkaar steekt, of dat bij voorbaat al opgeeft want 'jij hebt hier niet geleefd'.  Maar alle familieleden vragen aan mij: Wat is er dan zo bijzonder aan onze familie? We leefden als miljoenen Russen. Wij hebben noch uitzonderlijk geleden, noch uitzonderlijke prestaties geleverd. En ik? Ik deel op een of andere manier ook de verbazing van mijn familieleden over dat nichtje (dat ik dus zelf ben) die een film wil maken. Het zien van de bijzonderheid in het kleine moet ik steeds opnieuw bevechten. Steeds opnieuw mezelf toespreken dat het wél de moeite waard is. Door als het ware elk klein voorwerp uit het huis op een satijnen kussentje te leggen en te zeggen: dit is mooi, kijk er eens goed naar. Mensen hebben dit in hun handen gehouden. Ook al lijkt het niets, toch is het wat. 

Een andere worsteling is omje eigen verwevenheid met de familie te onderkennen en tegelijkertijd er afstand van te nemen. Dit kost tijd. Veel tijd. Voor deze film kies ik de rol van de meelevende buitenstaander. Niet het rare nichtje dat er niets van begrijpt, zoals mijn familie mij graag wil zien. Maar ik eigen me de rol toe van verteller, op een zachtaardige manier. Ach, nu ik het opschrijf lijkt hetl zo vanzelfsprekend en kan ik me niet voorstellen dat het me een jaar heeft gekost om tot dit inzicht te komen. De vis moest namelijk zelf tegen de kok zeggen dat ze anders wilde worden bereid.

Aliona van der Horst